2009-03-11
Opmerkelijk advies Bezwarencommissie
Ook de Bezwarencommissie van de gemeente Overbetuwe komt tot de conclusie dat de bouwvergunning voor De Lingeburght niet verleend had mogen worden. Ze geeft B&W het advies de vergunning te herroepen. Dat is goed nieuws voor de VVLZ, de Dorpsraad Zetten-Hemmen en de directe buren inclusief het HPC, maar er zijn ook enkele kanttekeningen te maken bij dit advies.
1. In het advies staat op pagina 8 iets opmerkelijks. Namelijk dat het expliciet de bedoeling is van de gemeenteraad om een TBS-inrichting te willen bestemmen. Wat ondermeer zou blijken uit het feit dat de Raad geen gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid om een voorbereidingsbesluit te nemen.
Het moet niet gekker worden...
a. Bij de vaststelling van het bestemmingplan in 2006 was TBS absoluut niet aan de orde. Volgens de burgemeester is de gemeente (zijzelf) pas in 2007 geÔnformeerd over TBS plannen van OG Heldring.
b. Niet de Raad, maar de burgemeester heeft op de raadsvergadering 25 september 2007 het voorbereidingsbesluit heel bewust tegengehouden. Zij heeft de Raad dit toen nadrukkelijk ontraden en zei dat het een ìoneigenlijk besluitî zou zijn. Ook meldde ze een dergelijk besluit te zullen voordragen voor vernietiging. Met deze informatie en pas nadat werd toegezegd dat er een ësecond opinioní zou komen en de burgemeester met OG Heldring ging praten om de bouwaanvraag uit te stellen, pas toen heeft de Raad afgezien van een voorbereidingsbesluit (destijds tot grote teleurstelling van de burgers van Zetten).
c. Uit het advies van de Bezwarencommissie blijkt dus dat een voorbereidingsbesluit helemaal niet oneigenlijk was en dat de burgemeester hier een kostbare fout heeft gemaakt, die ertoe heeft geleid dat de Bezwarencommissie er ten onrechte van uitgaat dat de raad een TBS-inrichting heeft willen bestemmen.
2. Ook vreemd in het advies van de Bezwarencommissie is de suggestie om een artikel 19 WRO-procedure (verlenen van vrijstelling voor de muur) te starten. Het is ongebruikelijk dat een Bezwarencommissie een dergelijk advies/suggestie geeft. Volgens ons is het taak van de Bezwarencommissie om aan te geven of bezwaren wel of niet gegrond zijn. Tijdens de zitting is ook niet over dit artikel gesproken. We zijn benieuwd hoe en waarom de commissie daarmee komt. Overigens is deze buitenplanse vrijstelling een bevoegdheid van de Gemeenteraad. Deze is gedelegeerd aan B&W, maar het is goed gebruik dat B&W daar in geval van omstreden plannen, zoals die voor de TBS-inrichting, geen gebruik van maakt.
3. Overigens kunnen we ons nauwelijks voorstellen dat B&W gebruik zal maken van artikel 19. B&W heeft immers altijd gezegd dat men de wettelijke taak heeft om een aanvraag aan het bestemmingplan te toetsen en dat daarmee de kous af is voor wat de gemeente betreft. Burgermeester Tuijnman heeft dit gezegd en ook Wethouder Mooij op TV Gelderland. Letterlijk zei hij: "We kijken of het plan dat de Heldringstichting bij ons neerlegt in het bestemmingsplan past. Dat is de toets die wij mogen doen en ook moeten doen". Met artikel 19 zou B&W echter veel meer doen. Namelijk zelf de achterdeur openzetten, juist omdat het via de voordeur (bestemmingsplan) niet mag. Als gemeentebestuur ben je op deze manier volkomen ongeloofwaardig. Zeker als we ons daarbij realiseren dat eerst ten onrechte werd gesproken over een Rijksbeslissing waaraan niet te ontkomen viel.
4. Er hoeft slechts sprake te zijn van ÈÈn reden om een bezwaar gegrond te verklaren. Volgens de Bezwarencommissie is dat de te hoge muur. Toch is het bijzonder dat de Bezwarencommissie heeft geconstateerd dat de geplande TBS-inrichting wel past binnen het bestaande bestemmingsplan. We hebben daarom het advies nog eens grondig bestudeerd. Met name de argumenten voor het passend zijn van het bestemmingsplan heeft daarbij onze aandacht gehad. En dan vallen een paar zaken op. Dan blijkt dat:
ï het Houthoff-Buruma rapport een grote rol speelt. De VVLZ heeft al eerder aangegeven dat de uitgangspunten daarvan achterhaald zijn, maar daar heeft de commissie geen notie van genomen;
ï het huidige gebruik van de OG Heldring (behandeling van civielrechtelijk geplaatste jongeren) door de Bezwarencommissie wordt doorgetrokken naar de toekomst. PIJ-ers en TBS-ers worden daarmee gelijkgesteld en komen uitsluitend in het kader van de behandeling van hun gedrags- of geestesstoornis naar de OG Heldringstichting met als doel terugkeer naar de maatschappij. Nergens in de overwegingen is te lezen dat de toekomstige bewoners van FPC De Lingeburght op basis van een strafrechtelijke maatregel worden geplaatst en dat ze opgesloten worden om de maatschappij tegen hen te beschermen;
ï de commissie de vrijheidsstraf ziet als elders uitgezeten en alleen voorafgaand aan de behandeling. Ze vergeet daarbij dat ook tijdens het grootste deel van de behandeling sprake is van vrijheidsbeneming. De commissie beschouwt de vrijheidsbeneming slechts als ten dienste van de behandeling en niet als bescherming van de samenleving. Dit is geheel in strijd met de gangbare opvattingen van onder andere het Ministerie van Justitie;
ï de commissie een FPC niet ziet als een penitentiaire inrichting. Een FPC heeft volgens de commissie de status van een psychiatrisch ziekenhuis in het kader van de AWBZ. Dit is een absoluut onjuiste stelling. De financiering van de TBS-ers vindt niet vanuit de AWBZ maar door het Ministerie van Justitie plaats;
ï de commissie zich bij haar motivering ook baseert op informatie die niet tijdens de zitting is gewisseld en evenmin in de formeel door partijen ingebrachte bescheiden is terug te vinden.
Kortom, het advies van de commissie is gebaseerd op aannames die niet overeenkomen met de feitelijke situatie rond PIJ en TBS. De vraag rijst welke andere (dan de ter zitting gewisselde) informatie de commissie voor haar advies heeft gebruikt en hoe haar die informatie heeft bereikt. Wordt de Raad weer op het verkeerde been gezet?
5. Het viel op dat het advies bekend werd gemaakt vlak voor de Raadsvergadering van 3 maart 2009, terwijl het advies een week eerder is gedateerd: 26 februari 2009. Het stelde wethouder Mooij in de gelegenheid om een Mooij-weer verhaal te houden tijdens de Raadsvergadering, omdat niemand de kans had gehad om het advies goed te bestuderen. De ësecond opinioní van Houthoff-Buruma werd daags voor een raadsvergadering bekendgemaakt en de convenanttekst de dag voor Kerst. Het besluit van het gemeentebestuur over de bouwvergunning, op basis van het advies, valt ook pas eind maart, alweer op een ongelukkig moment. Het lijkt wel opzet.
Tenslotte
Inmiddels krijgen wij veel vragen van zowel leden als niet leden in verband met planschade. Omdat op bijna twintig plaatsen binnen Zetten/Hemmen exact hetzelfde bestemmingsplan geldt als daar waar nu de TBS-inrichting staat getekend, kunnen omwonenden van die twintig plaatsen een schadeclaim indienen. Immers, de locaties van de Wanmolen of de brandweerkazerne zouden nu ook voor een TBS-inrichting gebruikt kunnen worden. Heeft B&W er rekening mee gehouden dat planschadeclaims de gemeente voor zeer hoge kosten zullen plaatsen?
Ons inziens doet B&W er het beste aan om, met het advies van de Bezwarencommissie en de uitspraak van de voorzieningenrechter, de bouwvergunning in te trekken en het daarbij verder te laten. B&W heeft dan volkomen zijn plicht gedaan en naar OG Heldring toe zelfs meer dan dat. B&W heeft dan een prima verhaal te vertellen. Ook blijkt daaruit professionaliteit omdat het geen prestigeslag is geworden. De eigen bevolking in Zetten haalt opgelucht adem: "Het zijn gelukkig niet zulke kwaaien daar in Elst." En ondertussen wordt landelijk de gewenste TBS capaciteit pijnloos ingevuld op meer geschikte locaties. De OG Heldringstichting kan dan alle aandacht richten op zijn specialiteit en zware opdracht: de zorg voor de ëeigení civielrechtelijk geplaatste jongeren. Dan is ook de VVLZ klaar. Werkelijkheid of utopie zal binnenkort moeten blijken.
Namens VVLZ
Rolf Latour / Gerard de Leeuw
11 maart 2009
|